CU Overijssel wil Moderne Devotie omarmen

Zwolle – In de commissie Openbaar bestuur van de Provincie Overijssel heeft Statenlid Jan Westert, fractievoorzitter van de ChristenUnie, gepleit voor een herontdekking van de Moderne Devotie zoals in gang gezet door de Deventenaar Geert Grote en de Zwollenaar Thomas a Kempis. Hij heeft vragen gesteld aan Commissaris van de Koning Ank Bijleveld (CDA).

De aandacht voor een maatschappelijk sociale werkwijze waarbij burgers volledige participeren is een logische stap in het proces waarbij de kwaliteit van het openbaar bestuur en burgerparticipatie de afgelopen jaren is bevorderd. Het programma Noaberschap heeft daaraan ook bijgedragen. Het past volgens de ChristenUnie in de zoektocht naar vernieuwing van de democratie, participatie van burgers en de nadruk op de participatiesamenleving. De ChristenUnie vindt het van belang dat dit programma een opvolger krijgt. Participatie en vernieuwing van structuren in de samenleving is van belang. Daarbij gaat het niet alleen om participatie in de bestuurlijke structuur, maar vooral om het realisering van vernieuwing en investering door burgers in de samenleving van onderop. Die route mag wat de ChristenUnie betreft verkend worden.

“We zien de coöperatiesamenleving voor ons, waar overheden participeren en creatie door burgers veel meer faciliteert/ondersteunt”, aldus Jan Westert. “Niet alleen het feit dat we geen alvermogende overheid zijn, maar ook de snelheid van vernieuwing in de samenleving vraagt om meer participatieruimte voor de burger. In dat kader noem ik ook de toegenomen aandacht voor de kenmerken van de beweging van de Moderne Devotie”.

Een beweging die de afgelopen jaren via Thomas a Kempis en Geert Grote opnieuw op de kaart is gezet. Die beweging is eigenlijk opnieuw buitengewoon actueel. De ChristenUnie juicht het zeer toe, als de provincie die beweging als cultureel historisch erfgoed zou omarmen, maar ook inhoudelijk de competenties van die beweging vernieuwde om te benutten in de visie op de Overijsselse samenleving. Volgens De ChristenUnie sluit dat goed aan op het thema noaberschap en de identiteit van Overijssel. Gemeenschap denken en participatie.

Artikel delen:
Reacties 40
  1. Ik vind het artikel niet heel erg concreet, maar dat kan aan mij liggen.
    Wat ik bv een goed punt zou vinden is dat er meer naar de "gewone" burger geluisterd wordt als het om politieke zaken gaat die besproken wordt in met name de 2e kamer.
    Mijn indruk is dat je 1 keer in de 4 jaar mag stemmen, en dat verder de politiek min of meer zijn eigen gang gaat.
    Er is volgens mij nog steeds een kloof tussen de "gewone" burger en de politieke elite.
    De media zijn vooral politiek correct en zorgen er ook niet voor dat de mening van de gewone burger voor het voetlicht komt.

  2. De rol van de burger tussen de verkiezingen in, krijgt juist hoe langer hoe meer aandacht.
    Een overzicht van mij bekende literatuur met een voor mij kenmerkend citaat:

    ???WRR-rapport: Vertrouwen in burgers
    Citaat: Het trefwoord van een levende democratie die bouwt op burgerbetrokkenheid is vertrouwen
    ???SCP-nota: Beroep op de burger
    Citaat: De veronderstelling is dat de burgerschapsvisie van beleidsmakers mede verklaart welke verantwoordelijkheden zij de burger toeschuiven. (Liberaal, communitaristisch, republikeins)
    ???ROB: vertrouwen op democratie, en ook Loslaten in vertrouwen
    Citaat: Politici, partijen, bestuurders maar vooral burgers hebben veel meer aan een kader dat hen houvast geeft bij onverwachte gebeurtenissen dan aan een door de feiten snel achterhaald programma.
    Overheidsparticipatietrap: Loslaten, faciliteren, stimuleren, regisseren, reguleren.
    ???VNG: Eerst de burger
    Citaten:
    Het groeiend aantal mondige burgers heeft in toenemende mate moeite met de manier waarop het stelsel van Thorbecke functioneert.
    Het wordt meer en meer een zaak van de burgers zelf en dan vooral van degenen die een extra inspanning doen, die tijd en moeite besteden aan een maats
    ???Drosterij en Peeters: Participatie als conformerende zelfredzaamheid
    ???Kruiter: de dreiging van mild despotisme
    ???Van Reybrouck, Tegen verkiezingen
    Citaat: het gemeentebestuur is van de stad, de stad is niet van het gemeentebestuur. Saramago, de stad der zienden

    (WRR: wetenschappelijke raad voor het regeringsbeleid; SCP: sociaal cultureel planbureau; ROB: raad openbaar bestuur; VNG: vereniging Nederlandse gemeenten)

  3. Ik zou het al heel mooi vinden als de Christenunie ruimte zou kunnen maken voor vrijheid van keuze voor winkeliers om desgewenst de winkel op zondag ook open te doen. We zitten momenteel vast aan de winkelzondagen, aankondigingen en al erbij. Welja, mij zou het gewoon heel goed uitkomen om zondags ook de boodschappen te kunnen halen. Zou dat echt niet moeten kunnen? De 'moderne devotie' -min of meer- begrijpend?

  4. @Johnvanboven 16:56
    Als ik u goed begrijp is uw punt dat in bepaalde literatuur wordt onderschreven dat de burger meer mee mag doen tussen de verkiezingen in.
    Daar ben ik het helemaal mee eens, een goed middel zou m.i. het referendum kunnen zijn, een punt waar D66 (niet mijn partij verder) het vaak over heeft.
    De praktijk is alleen weerbarstiger, neem het nationaal referendum over de EU, een meerderheid was tegen verdergaande éénwording in de EU, maar toch gaat de regering gewoon verder op haar weg.
    Samengevat: ik zie een verschil tussen de theorie en de praktijk, hopelijk wordt dit verschil kleiner.

  5. Begin maar met onze vrije zondag te beschermen zou ik zeggen, je wordt nu steeds meer gedwongen om "vrijwillig" te gaan werken op zondag, de 24 uur economie is niet gezond mensen! >:(

  6. @ John, hoe gaat dit interessante citaat verder?

    Citaten:
    Het groeiend aantal mondige burgers heeft in toenemende mate moeite met de manier waarop het stelsel van Thorbecke functioneert.
    Het wordt meer en meer een zaak van de burgers zelf en dan vooral van degenen die een extra inspanning doen, die tijd en moeite besteden aan een maats

  7. De Moderne Devotie (Latijn: Devotio Moderna) is een spirituele beweging binnen de middeleeuwse katholieke Kerk die opkwam aan het eind van de 14e eeuw. De beweging ontstond doordat mensen niet tevreden waren met hun situatie door misstanden onder de geestelijkheid en in de kerkelijke leiding. De Moderne Devotie stond voor een vernieuwing van het christelijke gemeenschapsleven en is te zien als een hervormingsbeweging binnen de Kerk en maatschappij. Persoonlijke levensheiliging en praktische levenswijsheid vormden het streven. De initiatiefnemers bestonden uit geestelijken en leken. Ze leefden in gemeenschap van tafel en goederen zonder een formele kloostergelofte af te leggen.

    Geert Grote

    De grondlegger van de Moderne Devotie is Geert Grote. Hij werd in 1340 in Deventer geboren als telg uit een rijke handelsfamilie. Grote vond geen voldoening in de handel en richtte zich op religieuze zaken. Met sommige bestaande corrumperende misbruiken in de kerk had hij echter ook geen vrede. Hij stichtte in Deventer de eerste woongemeenschappen van de Zusters des Gemeenen Levens en iets later ook van de Broeders des Gemeenen Levens. Dit waren gemeenschappen van leken (niet gewijde geestelijken). De zusters en de broeders predikten een geestelijk reveil tegen de verloedering van het leven van de clerus en de verruwing van de volkse zeden. Hun voornaamste bezigheden waren de zorg voor de studerende jeugd en de verbetering van de leefomstandigheden van de bevolking.

    Verantwoordelijkheid

    Een van de belangrijkste punten van Geert Grote was dat ieder mens zelf verantwoordelijk was voor zijn of haar zielenheil. En dat voor ⤽de benadering van⤝, dan wel ⤽contact met⤝ God de bemiddeling van een geestelijke niet strikt noodzakelijk was, en een eigen gebedsleven voorop stond. De deelnemers in de broeder- en zustergemeenschappen hoefden daarom ook geen kloostergelofte af te leggen, dat gaf al snel zekere spanning met de Kerk. De kerkelijke autoriteiten maakten zich zorgen over de ontwikkelingen binnen de Moderne Devotie. De bisschop van Utrecht kon veel van de in zijn ogen rigoureuze opvattingen niet waarderen en vaardigde voor de diakens van de gemeenschappen een preekverbod uit. Om verdere kerkelijke maatregelen te voorkomen, namen veel gemeenschappen de regel van de Derde Orde van Sint Franciscus aan. Deze voor leken bedoelde orderegel sloot goed aan bij de idealen van Geert Grote.

    De beweging van de Moderne Devotie wordt wel gezien als een wegbereider voor de Reformatie en daarmee gepaard gaande conflicten met de Heilige Stoel. De Reformatie schoot vooral ook wortel in een groot deel van het verspreidingsgebied van de Moderne Devotie, de Hanzeatische wereld in Noordwest-Europa en het Oostzeegebied.

    Onderwijs

    Het onderwijs speelde een belangrijke rol bij de verspreiding van de idealen van de Moderne Devotie. Geert Grote weerhield zijn vriend Johannes Cele ervan in het klooster in te treden omdat hij als rector van de Latijnse school in Zwolle méér kon betekenen voor de beweging. Zijn schriftuitleg en onderwijs beïnvloedden scholieren en burgers, talloze leiders van kerken en kloosters maar ook stadsbesturen werden door hem gevormd. Arme studenten werden ondersteund, rijke lanterfanters weggestuurd. Met de productie van boeken, ook in de volkstaal, verdienden scholieren de kost.

    Kloosters

    Na de dood van Grote volbracht zijn volgeling Florens Radewijns de wens van Grote door een klooster te stichten te Windesheim (zo'n 10 km. ten zuiden van Zwolle) aan de IJssel. Het klooster werd ingewijd door de bisschop van Utrecht op 17 oktober 1387 en kwam tot grote bloei onder prior Johann Vos van Heusden (1391-1424). In Zwolle kwam een tweede gemeenschap op de Agnietenberg.

    en o.a. volgens wiki.nl "Vanuit Windesheim en Diepenveen, maar met name vanuit de handelssteden Zwolle en Deventer verspreidde de Moderne Devotie zich over de wereld van de Hanze en bereikte begin 16de eeuw haar hoogtepunt."…………….

    * interessante club lijkt mij inderdaad, zelfs 5 eeuwen na haar hoogtepunt. Zeker als een soort bindmiddel tussen Katholiek en Protestant Nederland?
    * Zwollenaar http://nl.wikipedia.org/wiki/Thomas_a_Kempis was ook aanhanger van de Moderne Devotie. Heb hier nog 14 hele wijze spreuken van hem.

  8. Dick, hier de link naar het rapport: http://www.vng.nl/files/vng/2013_vng_improviserende-gemeente_web1_0.pdf

    @Veldwachter. Wat ik wil zeggen is, dat ook in de praktijk, burgers meer betrokken worden aan de voorkant van een proces. Dat zie je ook terug in begrippen als "samen maken we de stad" en "interactieve beleidsvorming".
    Zelf begeleid ik op dit moment overleg tussen wijkbewoners (Wipstrik) en ambtenaren over de vraag hoe de verkeersveiligheid in de wijk te verbeteren.
    Zijn we er dan al? Nee, nog niet. Maar ik zie, vergeleken met een paar jaar geleden, wel stappen vooruit.
    Ik heb weinig met referenda. De vraagstelling in een referendum dekt doorgaans niet de complexere werkelijkheid. En bovendien, de burger kan een keuze maken zonder dat hij zich verantwoordelijk hoeft te weten voor de consequentie van de (financiele) gevolgen.

  9. Hier gaan wij ons toch NIET druk om maken; landelijk is die discussie ook mislukt

    Volgens De ChristenUnie sluit dat goed aan op het ….(volgt)…. en de identiteit van Overijssel

    Maar

    Volgens De ChristenUnie sluit dat goed aan op het thema noaberschap en …..

    noaberschap vind ik wel interessant. Heeft de CU al nagedacht over hoe "noaberschap" in een stad als Zwolle te bevorderen/introduceren?

  10. @hanshanzeland Ik sta nu buiten de Zwolse politieke arena en heb me voorgenomen geen uitspraken te doen wanneer de ChristenUnie wordt aangesproken op dossiers.
    Al heb ik er wel een opvatting over.

  11. Burgers worden v.w.b. de zorg een participatiesamenleving in gedrongen die niet reëel is. We worden door de regering geacht vooral allemaal te werken, en ook nog voor onze naasten te zorgen. Dat zouden we graag doen, maar het wordt voor menigeen allemaal teveel. Daar komt bij dat gezinnen in een bepaalde levensfase graag kinderen opvoeden, hetgeen ook geen eenvoudige klus is.

    Maar ja, er moet bezuinigd worden. Dus krijgen de gemeenten van de nationale overheid de taak om met minder geld de zorg te laten uitvoeren. Gevolgen: medewerkers in de zorg worden verder uitgeknepen, mantelzorgers raken overwerkt, en burgers (m.n. ouderen, kinderen en gehandicapten) komen in mensonwaardige situaties terecht.

    Pas wanneer over 10 jaar alles nog eens is geëvalueerd, vind ik het de tijd om er vanuit de CU nog eens een pleidooi voor een participatiesamenleving overheen te gooien, als het gaat om de zorg.

  12. 😮 Is de voorlichtert van de CU 3 uur

    Bericht door dick, op 30 oktober 2014 10:58 Gemaild.

    na mail (waarin zelfs een partijprominent werd genoemd) nog niet wakker?

  13. @Johnvanboven 10:45
    Ja jij hebt het (begrijpelijk) voornamelijk over gemeentelijke initiatieven, en inderdaad goed dat dit van de grond komt.
    .
    Waarom je referenda niet een goed middel vind begrijp ik niet helemaal: als je op landelijk niveau meer de burger erbij wilt betrekken lijkt mij dit één van de (weinige) mogelijkheden om vertrouwen in de kiezer (zoals jij noemt in je boek citaten) in de praktijk te brengen, dus om zeg maar de theorie in de praktijk te brengen.
    Referenda zijn beperkt vanzelfsprekend, maar dat geldt ook voor verkiezingen, ook hier kan de kiezer op een partij zonder verantwoordelijkheid te dragen, ik zie het verschil eerlijk gezegd niet met referenda.
    Heb jij een beter idee dan een referendum, op landelijk niveau?

  14. @dick
    Ik heb er geen duidelijker mening over dan dat ik hier beschrijf: het punt: de kloof tussen burger en politiek (vooral landelijk).
    Over de rest van wat Moderne Devotie precies inhoudt heb ik nog geen mening, omdat ik nog niet weet wat het precies inhoudt. (onbewust associeer ik het meer met de Rooms Katholieke kerk maar blijkbaar is dit verandert)
    Ben jij trouwens dezelfde persoon als d.ick? En klopt het dat je veel vragen stelt?

  15. @veldwachter het zou al helpen als bij belangrijke beleidsbeslissingen burgers in het voortraject gehoord worden. Niet als een doekje voor het bloeden, maar echt om te peilen.
    Je moet het boekje van David van Reijbroeck eens lezen: Tegen verkiezingen. Ik ben het niet eens met zijn oplossing, wel met zijn waarnemingen.

    Wat ik al zei over referenda: zolang de burger niet geconfronteerd wordt met de consequenties van zijn keuze is een referendumstemming nogal gratuit, wat mij betreft.

  16. @Johnvanboven 14:52
    Ok ik zal me er eens in verdiepen, bedankt voor de link.
    Mijn mening op dit moment is dat we op landelijk niveau het meeste hebben aan een zakenkabinet. Op dit moment zie je m.i. veel gedoe om uitspraken van politici en over relletjes die ontstaan, het gaat teveel over allerlei bijzaken, en belangrijke zaken worden niet aangepakt.

  17. @Veldwachter R.deJong, op 30 oktober 2014 14:49
    -d.erk is absoluut een ander persoon (de gedachte alleen al :))
    -Vraag idd graag. Wou vrogger graag journalist worden. Helemaal toen iemand die nu voor De Sensator schrijft en iemand die nu voor DvhN schrijf bewezen dat dat toen nog met alleen HAVO kon. Een oud maat van mij die voor de Oprechter Steenwijker werkte had er overigens wel Atheneum voor nodig….maar goed: het is er niet van gekomen, daarom maar amateur-journalist geworden. Bij o.a. omroep Zwolle, in het dagelijks leven en hier 😉
    Maar ik vertel en luister ook graag.

  18. @ Veldwachter, een zakenkabinet klinkt wellicht interessant maar al die kabinetsleden hebben ook een mening en zijn vaak maatschappelijk betrokken….stemmen dus vaak ook….Ben je niet bang dat de politieke partijen die kabinetsleden weet te vinden om zodoende, via hen, TOCH invloed uit te oefenen?

  19. Best eens, John

    Wat ik al zei over referenda: zolang de burger niet geconfronteerd wordt met de consequenties van zijn keuze is een referendumstemming nogal gratuit, wat mij betreft.

    De vraagstelling bij een referenda (met het benoemen van de voors en tegens, van je keuze) is essentieel. Ben niet zomaar tegen referenda.

  20. @dick
    Ok ik dacht al dat je iemand anders was, veel breedsprakiger. 🙂
    Ja dan is het mooi dat er internet is toch, kun je makkelijker je mening kwijt. Kom je ook op de radio bij omroep Zwolle?
    (tot later, ik ga ff wat anders doen).

  21. :):):) 15:21 deel a
    Eens over www
    Omroep Zwolle vond ik destijds heel slecht en een roddelkliek. Heel af en toe luister ik nu nog wel eens….maar het spijt me verschikkelijk: vind ZOO ZOO slecht!….begrijp ook niet dat ze geen samenwerkingsverband met de profs van de toekomst aangaan: Windesheim-communicatie
    Zal wel weer met tegengestelde belangen en "belangrijk voelen" te maken hebben.
    Heb zelf net wat anders gedaan en ga dat zo ook weer doen….'t is gelukkig bijn weeeeeeeeeeeeeeekend!

  22. CU is ons nogsteeds het antwoord verschuldigd op deze vraag

    Bericht door hanshanzeland, op 29 oktober 2014 18:29

    Ik zou het al heel mooi vinden als de Christenunie ruimte zou kunnen maken voor vrijheid van keuze voor winkeliers om desgewenst de winkel op zondag ook open te doen. We zitten momenteel vast aan de winkelzondagen, aankondigingen en al erbij. Welja, mij zou het gewoon heel goed uitkomen om zondags ook de boodschappen te kunnen halen. Zou dat echt niet moeten kunnen? De 'moderne devotie' -min of meer- begrijpend?

    🙁

  23. @hanshanzeland, @dick: wat de ChristenUnie betreft maken we met elkaar goede afspraken over wanneer winkels wel en niet open zijn. Zijn meerdere argumenten voor, onder meer dat de 'vrijheid' voor de ene ondernemer om op iedere zondag open te zijn (en voor @hanshanzeland om te shoppen wanneer hij wil), onvrijheid creëert voor de andere (vooral kleine) ondernemer, die het gevoel heeft te moeten kiezen tussen de zaak of één dag met bijvoorbeeld zijn/haar gezin. Is in de aanloop naar de verkiezingen overigens ook al veel aandacht voor geweest. Zie bijvoorbeeld https://www.weblogzwolle.nl/content/view/39972/55/, waar o.a. @hanshanzeland ook reageerde. Maar als ik het me goed herinner, zijn er toen wel meerdere lijntjes geweest over dit onderwerp.

  24. 😀 Bedankt voor je antwoord Johannes! Begrijp dat de vrijheid van de 1, onvrijheid voor de ander creëert. Blijf zitten met de vraag of de kleine ondernemers in Zwolle niet georganiseerd zijn (in "een spreekbuis") en voor zichzelf kunnen spreken?

Reageer