Een nieuwe nationale identiteit?

Zwolle – In de Raadzaal van het stadhuis hielden de bekende publicisten James Kennedy en Paul Scheffer dinsdagavond uiterst boeiende lezingen over de Nederlandse identiteit. Ze waren uitgenodigd door de Stichting Thorbecke Zwolle voor het jaarlijkse Thorbeckedebat.

dsc_1676.jpg

Beide sprekers erkennen dat we in Nederland op dit moment geen gemeenschappelijke identiteit hebben. Over tal van onderwerpen die onze identiteit raken zijn we zeer verdeeld en voeren we soms heftige discussies. Denk bijvoorbeeld aan de Zwarte Pietendiscussie, het verplicht aanleren van het Wilhelmus op de basisscholen, het uitreiken van de Canon van Nederland aan alle 18-plussers, verplichte inburgering voor nieuwkomers, het herschrijven van onze geschiedenisboeken, erkennen van de zwarte kanten en "witte vlekken" van ons koloniaal verleden, het opkomen voor de belangen van de "gewone Nederlanders" en de vervanging van de Nederlandse taal door het Engels op onze universiteiten.

Volgens James Kennedy lijkt het wel of we onze identiteit alleen kunnen bepalen door ons af te zetten tegen anderen, zoals migranten en moslims. We hebben kennelijk een "tegengroep" nodig en dat zijn vaak de nieuwkomers, waarvan we verwachten dat ze zich aan ons aanpassen. Als ze zich niet aanpassen beschouwen we hen als "religieuze en onverdraagzame buitenstaanders." Dit leidt tot polarisatie en verdeeldheid in de samenleving waar groepen tegenover elkaar komen te staan. Volgens Kennedy is deze bedreiging van binnenuit groter dan het onheil van buitenaf. Volgens hem is het alleen mogelijk een gemeenschappelijke identiteit op te bouwen als nieuwkomers vanaf het begin worden uitgenodigd mee te doen onder het motto "je hoort erbij". Dit vraagt van hen wel dat ze open staan voor onze normen en waarden, maar tegelijkertijd dat ook wij ook openstaan voor hun culturele en religieuze achtergronden. "We zitten allemaal in hetzelfde schuitje en iedereen moet meedoen." Samen bouw je dan aan een nieuwe Nederlandse identiteit en "wij-gevoel", waarbij we van elkaar moeten accepteren en tolereren dat er culturele verschillen zijn.

Paul Scheffer pleitte twintig jaar geleden al voor het belang van een gemeenschappelijke identiteit, maar kreeg toen weinig bijval. Volgens hem identificeren de meeste Nederlanders zich nog het meest met de nationale staat, maar zijn er wel verschillende "breuklijnen" in ons land: laagopgeleiden tegenover hoog opgeleiden, teveel nadruk op de verdeelde herkomst en te weinig focus op onze gezamenlijke toekomst, niet-gelovigen tegenover gelovigen en jong tegenover oud. Volgens Scheffer is er een groeiende behoefte deze tegenstellingen en spanningen te overwinnen en is er een verbindende visie nodig, die richting geeft aan de gezamenlijke toekomst van ons land. Volgens hem heeft de huidige politiek geen idee hoe ze deze verbindingen moeten maken. "Er is een grote leegte in ons politieke landschap en voor een visie moet je volgens premier Rutte bij de oogarts zijn." De traditionele middenpartijen die van oudsher voor verbindingen tussen de verschillende politieke stromingen in ons land zorgen worden steeds kleiner. Nieuwe politieke partijen lijken meer belang te hechten aan hun deelbelang dan aan het algemeen belang. Als het ons niet lukt een gemeenschappelijk beeld te ontwikkelen voor onze toekomst zal dat volgens Scheffer uitmonden in autoritair leiderschap dat onze fundamentele waarden als tolerantie, consensus en gelijkheid zal aantasten. "Er zijn verschillen, maar we moeten niet zoeken naar de zaken die ons verdelen, maar naar een gezamenlijk toekomstbeeld dat ons bindt."

Hennie Vrielink
Verslaggever Weblog Zwolle

Artikel delen:
Reacties 9
  1. Uh, yep. Het verplicht aanleren van het Wilhelmus… Gemeenschappelijke identiteit in ons mooie landje vind ik wel dat er ruimte en meer dan genoeg ruimte is voor 'burgerlijke ongehoorzaamheid' 😉

    Niet doen hoor. Het Wilhelmus zingen. Dat gaat niet helpen Nederland mooier en beter te maken. 't lijkt wel noord koreaanse sh..it van de cda.

  2. Als ik dit verslag zo lees hebben de sprekers goed de dingen benoemd die het probleem zijn hier. Het zou makkelijk zijn als je de 'nationale identiteit' in één woord of kreet kunt samenvatten. Dit is helaas niet het geval. Misschien '?én in verscheidenheid'?

    Nou Hikje, het Wilhelmus helpt er misschien een beetje bij. Al weet ik sinds gisteren ineens wat wél een goed volkslied voor ons zou zijn. Het Maarten Luther-lied!
    Het slot van het eerste couplet zou ons toch moeten kunnen binden?


    De vijand rukt vast aan
    met opgestoken vaan
    Hij draagt zijn rusting nog
    van gruwel en bedrog
    maar zal als kaf verdwijnen!

    Oh wacht… Dan vult natuurlijk iedereen weer zijn eigen vijand in. Blijven we gelukkig toch verdeeld. 😉

  3. De discussie over de noodzaak van een gemeenschappelijke identiteit is een non-discussie. Wie wijst mij in de geschiedenis het moment aan waarin wij die gemeenschappelijke identiteit hadden. En ook waarvoor dat een oplossing was? Tot ver in de 20e eeuw bestond de verzuiling die uit de 19de eeuw stamde. Daarvoor kenden wij in Nederland/de Republiek eerste en tweederangs burgers, werden Joden getolereerd zolang ze economisch voordeel opleverden en waren er sterke regionale verschillen. Beter is de verschillen over en weer te respecteren waarbij de Nederlandse wet als toetssteen wordt gebruikt.

  4. 1950 tien milljoen mensen waarvan geen half miljoen allochtoon
    2020 17,5 miljoen mensen waarvan 4 miljoen allochtoon

    In 2050 is er nauweijks een blanke nederlander meer over. Die zit in het buitenland, het arme deel woont nog hier en het blinde D66 volk staat nog te klappen om nog meer asielzoekers.

    Weg met ons!

  5. @Riet_Pluim

    Ik ook hoor. Ik ben een witte cis-man dus per definitie bevoordeeld, racistisch en fout. En ik schaam me diep voor mijn kleur, mijn geslacht en mijn geaardheid. Ook ik verdien het.

Reageer