Geschienis in, om en van Zwolle

De Groote Sociëteit in Zwolle

De Groote Sociëteit in Zwolle

Zwolle – ‘De Groote Sociëteit Zwolle is een eigentijdse vereniging met een eerbiedwaardig verleden en een kansrijke toekomst.’, aldus de openingszin op de site van de vereniging. Over de sociëteiten is relatief weinig geschreven. Mogelijke redenen hiervoor zijn dat de sociëteiten geen duidelijk omschreven doelstelling, geen landelijk bestuur en geen archieven bijgehouden hebben.

Op 1 november 1802 werd de Groote Sociëteit officieel opgericht. De exacte oprichtingsdatum is onbekend. De naam Groote Sociëteit was duidelijk populair. In diverse steden zijn sociëteiten met die naam opgericht. Misschien wilde men van verschillende kleine verenigingen één grote maken. Mogelijk was het patriottistische streven naar eenheid uit die tijd er een verklaring voor. De leden bestonden uit Patriotten en Oranjegezinden. Dit was bijzonder in een hectische tijd waarin de meningsverschillen hoog konden oplopen.

Lees verder »

CDA Zwolle vraagt aandacht voor historische tankgracht in Stadshagen

CDA Zwolle vraagt aandacht voor historische tankgracht in Stadshagen

Zwolle – September 1944, de Tweede Wereldoorlog loopt op zijn eind. De geallieerde troepen komen via Limburg het bezette Nederland binnen en beginnen op 17 september met de operatie Market Garden.

Tijdens deze operatie wordt een gedeelte van Noord-Brabant en Gelderland bevrijd. Helaas wordt de geallieerde opmars bij Arnhem gestopt en moet Overijssel wachten op de langgekoesterde bevrijding. De paniek bij de Duitse bezetter is groot. Als laatste stuiptrekking volgt vanuit Berlijn de opdracht alle kansen te benutten om de geallieerden te stoppen. In de omgeving van Zwolle wordt dan ook begonnen met het graven van diverse tankgrachten. Deze diepe en brede met water gevulde grachten moeten ervoor zorgen dat geallieerde voertuigen niet zomaar naar het Noorden kunnen rijden.

Lees verder »

Landgoed Schellerberg

Landgoed Schellerberg

Zwolle – Landgoed Schellerberg is momenteel in bezit van de Fam. Dr. A.K. Mostert. Zij beheren het landgoed met veel passie. Landgoed Schellerberg ligt bij de splitsing van de Schellerbergweg en de Kleine Veerweg. Het landgoed bestaat uit weilanden omzoomd door verschillende bomen. Ook zijn er kleine percelen bos. Op het terrein ligt het voormalige Koetshuis met een rieten kap en een dubbele dienstwoning.

Het landgoed is een mooie ´groene buffer´ tussen de stad en de IJssel en gelukkig  gespaard gebleven voor de expansie van Zwolle. Om een stadswijk ten zuiden van de stad mogelijk te maken zouden er diverse spoortunnels aangelegd moeten worden. De stad had hier in de jaren vijftig en zestig in de vorige eeuw geen financiële middelen voor. Ook het zogenaamde plan `Dudok` is gelukkig niet doorgegaan. Waren de plannen van Dudok wel doorgegaan, dan had landgoed de Schellerberg waarschijnlijk niet meer bestaan. Halverwege de vorige eeuw had men weinig oog voor natuurschoon en historische waarden. Dit blijkt wel uit het feit dat Dudok in een studieschets adviseerde de bebouwing op de bolwerken van Zwolle  te slopen en ze te vervangen voor groen, flatgebouwen op het Rodetorenplein te bouwen en een hoofdverkeersweg door het centrum aan te leggen. Volgens Dudok zou er een industriegebied langs de IJssel moeten komen en eén van de drie geplande insteekhavens was in de tuin van de Schellerberg gepland.

Lees verder »

Kantoor Schrale’s Beton

Kantoor Schrale’s Beton

Zwolle – Sinds 10 oktober 2014 is het kantoor aan de Willemsvaart 21 te Zwolle een rijksmonument. Het kantoor is ontworpen door Gerrit Rietveld en in 1958 gebouwd in opdracht van Schrale’s Beton. In 2017 is het gebouw gerenoveerd. Daarbij is het zoveel mogelijk teruggebracht in de originele staat en is tegelijk een modern comfortniveau gecreëerd. Het pand is sinds 2009 in gebruik bij VanWonen Vastgoedontwikkeling B.V.

Het kantoor aan de Willemsvaart is het enige kantoor dat ooit door Gerrit Rietveld ontworpen is. Het is geen toeval dat voor het ontwerp van het pand gekozen is voor Gerrit Rietveld. Binnert Schröder, de directeur van Schrale’s Beton was de zoon van Truus Schröder- Schräder, de vriendin van Gerrit Rietveld waarmee hij het wereldberoemde Rietveld Schröderhuis in Utrecht bouwde. Verder pasten de betonconstructies die Schrale Beton maakte goed bij de moderne en minimalistische stijl van de ontwerpen van Rietveld.

Lees verder »

Koning Lodewijk Napoleon startte de aanleg van de Willemsvaart

Koning Lodewijk Napoleon startte de aanleg van de Willemsvaart

Zwolle – Op de verjaardag van Koning Willem I op 24 augustus 1819 is de nieuwe waterweg tussen rivier de IJssel en de stadsgracht van Zwolle officieel geopend.

Op de gedenksteen bij de oude Katerveersluis in Spoolde staat vermeld dat “zijne excellentie Berend Hendrik Bentinck tot Buckhorst, Goeverneur van Overijssel” niet alleen de nieuwe doorvaart plechtig opende, maar enkele maanden eerder ook de eerste steen van de sluis had gelegd. Koning Willem I was dan wel niet aanwezig bij deze plechtigheden, maar volgens de gedenksteen had hij wel het “bevel” gegeven tot de bouw en werd het nieuwe kanaal naar hem vernoemd: de Willemsvaart.

Lees verder »

1819 – 2019 Tweehonderd jaar Willemsvaart

1819 – 2019 Tweehonderd jaar Willemsvaart

Zwolle – De Willemsvaart, vernoemd naar Koning Willem I werd op 24 augustus, zijn verjaardag, 1819 officieel geopend. De lang gekoesterde wens van Zwolle was na eeuwen eindelijk een feit. Al snel was de Willemsvaart te smal en waren er allerlei aanpassingen nodig. De vaart verloor in 1964 met de opening van het Zwolle-IJsselkanaal zijn functie. Met een tentoonstelling en een theatervoorstelling wordt 200 jaar Willemsvaart gevierd van 20 augustus tot en met 5 oktober 2019.

Tegenwoordig is de Willemsvaart een belangrijke cultuurhistorische ader in de stad. De toegangspoort tot de IJssel, de Katerveersluizen, zijn nog intact. De kleine sluis is een passantenhaven voor de pleziervaart geworden en de grote sluis is spuisluis van het overtollige water vanuit Zwolle Zuid.

Lees verder »

Opbouw Hortensiastraat 1932

Opbouw Hortensiastraat 1932

Zwolle – Deze film uit de collectie van het Historisch Centrum Overijssel geeft een mooi beeld van de bouwactiviteiten in 1932 in Zwolle. Het is een propagandafilm van Bouwmaatschappij Assendorp uit Zwolle en geeft een beeld van bouwactiviteiten met betrekking tot de ontwikkeling van de Hortensiastraat in 1932. Er zijn beelden te zien van de zandwinning uit het Almelose Kanaal, de verwerking in de Wipstrik en de aanvoer in de Hortensiastraat. Beelden van de eerste opbouw, funderingen en balkenlagen van huizen aan de Hortensiastraat. En verder van de aanlevering van veel bouwmateriaal.

De gemeenteraad had tot 1974 het recht om straatnamen in Zwolle te bepalen. Een voorstel van het College van Burgemeester en Wethouders om een nieuwe straat de naam Hortensiastraat te geven werd niet zonder meer aangenomen.

Lees verder »

Krotopruiming in Zwolle

Krotopruiming in Zwolle

Zwolle – In 1959 telde Zwolle nog veel krotten. Nu zou het ondenkbaar zijn, dat deze opgeruimd zouden worden door ze in brand te steken. Het is een mooi filmpje uit een tijd die nog niet zo ver achter ons ligt.

Het filmpje is gepubliceerd door het  Netherlands Institute for Sound and Vision op 28 april 1959. Het gaat om een bioscoopjournaal waarin Nederlandse onderwerpen van een bepaalde week werden gepresenteerd. Het  betreft de oprichting van het Strick van Linschotenfonds, een naar burgemeester mr. Strick van Linschoten van Zwolle vernoemde stichting waarmee geld werd ingezameld voor de bouw van woningen ter vervanging van krotwoningen. Onder toeziend oog van de brandweer en gadegeslagen door belangstellenden werd de eerste krotwoning in brand gestoken. Verder beelden van krotwoningen, onder andere aan Het Klein Grachtje.

Lees verder »

Renovatie Drostenhuis Zwolle eindelijk van start gegaan

Renovatie Drostenhuis Zwolle eindelijk van start gegaan

Zwolle – Donderdagmorgen stond er een grote vrachtwagen voor het Drostenhuis aan de Melkmarkt met een hoge takel om de uitbundig versierde witte houten kroonlijst op het dak van het voormalig Stedelijk Museum naar beneden te halen. In delen werden de ornamenten van de kroonlijst op de vrachtwagen geladen. Op verschillende plekken afgebladderde verf en scheuren in het houtwerk. Sommige delen zijn verrot en op enkele houten beelden hebben zwammen zich vastgehecht. In de werkplaats van Hanzebouw op Marslanden zal de rijkversierde kroonlijst door houtsnijwerkers en andere gespecialiseerde vaklui worden hersteld alvorens het kan worden teruggeplaatst op het dak van het Drostenhuis.

De gevelbekroning van het Drostenhuis is rond 1750 aangebracht door de toenmalig vooraanstaande Zwolse familie Podt, die het pand betrok. Ze versierden zowel de binnen- als buitenkant van hun stadsvilla met ornamenten in de Lodewijk XV-stijl, ook wel rococo-stijl genoemd. Toentertijd waren de meeste Zwollenaren bescheiden van aard en leefden een sober en ingetogen bestaan, maar de familie Podt gaf duidelijk zichtbaar blijk van haar status en rijkdom door het laten aanbrengen van uitbundige versieringen aan hun huis aan de Melkmarkt. Het Drostenhuis heeft een rijke geschiedenis. Hier hebben verschillende aristocratische families gewoond. Eind negentiende eeuw is hier het eerste Zwolse katholieke ziekenhuis gesticht en daarna heeft het Stedelijk Museum Zwolle hier jarenlang de Zwolse historie over het voetlicht gebracht.

Lees verder »

Oude kademuur aan het licht gekomen

Oude kademuur aan het licht gekomen

Zwolle – In Zwolle is een oude kademuur uit 1800 aan het licht gekomen bij de Thorbeckegracht in de buurt van het Pelserbrugje.  Dit is een bijzondere vondst. Deze vondst is door duikers gedaan. De gevonden kademuur  ligt achter de huidige muur uit 1910. De gevonden muur  is in de eerste helft van de negentiende eeuw aangelegd en is voor een groot deel nog in tact.

Om Zwolle tegen het omringende water te beschermen zijn er 13 kilometer aan kademuren aangelegd. Van deze muren bestaat 2 kilometer uit gemetselde kademuur. De muur rust op een houten fundering van palen. Voor het onderhoud van die muren worden door de gemeente duikers ingezet om  de toestand van de houten fundering onder water te kunnen bepalen. Deze fundering is de afgelopen jaren nauwkeurig in kaart gebracht.

Lees verder »

Koninginnedag 1945 in Zwolle

Koninginnedag 1945 in Zwolle

Zwolle – Bijgaand filmpje werd gepubliceerd op 30 augustus 2013 door het Historisch Centrum Overijssel. In de film zijn beelden te zien van de viering van de vijfenzestigste verjaardag van koningin Wilhelmina op 31 augustus 1945. Koningin Wilhelmina was zelf niet bij de festiviteiten aanwezig. Prinses Juliana nam de honneurs waar.

Er werd op 31 augustus 1885 een zogenaamde Prinsesessedag georganiseerd in Utrecht. Steeds meer steden volgden dit voorbeeld. Vanaf 1891 tot en met 1948 werd Koninginnedag op 31 augustus, de verjaardag van Koningin Wilhelmina gevierd. Het feest duurde meerdere dagen. Waarschijnlijk kwam dit mede door het feit dat de oorlog relatief kort daarvoor was afgelopen.

Lees verder »

Eeuwenoude gevelsteen van het Vleeshuis naar boven getakeld

Eeuwenoude gevelsteen van het Vleeshuis naar boven getakeld

Zwolle – Donderdagmiddag is een loodzware historische gevelsteen uit de kelder van een winkelpand aan de Grote Markt 16 naar boven getakeld. De steen van ongeveer 300 kilogram, met een afmeting van 1 meter bij 68 centimeter en een diepte van 28 centimeter, zal bij de trap naar een nog te realiseren ondergrondse toiletaccommodatie in de Grote Kerk (Academiehuis) in de muur geplaatst worden.

Het gaat om een schelpvormige gevelsteen van het voormalig Vleeshuis. Het Vleeshuis was tegen de Grote Kerk aangebouwd. In het Vleeshuis werd gecontroleerd, wat voor (gezouten) vlees men in de kuip had.

Lees verder »